ลูกช้าง "ชบาแก้ว" ยังขาดประสบการณ์รอฟื้นสัญชาตญาณป่า

ลูกช้าง "ชบาแก้ว" ยังขาดประสบการณ์รอฟื้นสัญชาตญาณป่า

ลูกช้าง "ชบาแก้ว" ยังขาดประสบการณ์รอฟื้นสัญชาตญาณป่า

รูปข่าว : ลูกช้าง "ชบาแก้ว" ยังขาดประสบการณ์รอฟื้นสัญชาตญาณป่า

นักวิชาการที่ศึกษาวิจัยพฤติกรรมช้างป่า กรมอุทยานฯ ให้ความเห็นกรณีลูกช้าง "ชบาแก้ว" หลุดโขลง อาจเป็นเพราะไม่มีประสบการณ์ในป่า และเริ่มติดคน ชี้ต้องใช้เวลาฟื้นสัญชาตญาณป่าก่อนส่งกลับคืนธรรมชาติ

กรณีลูกช้างป่า "ชบาแก้ว" ซึ่งเจ้าหน้าที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูวัว จ.บึงกาฬ พยายามส่งคืนโขลงแม่ช้างได้สำเร็จ เมื่อกลางดึกวันที่ 18 ก.ย.ที่ผ่านมา แต่หลังจากนั้นเพียง 1-2 วัน เจ้าหน้าที่ที่ออกลาดตระเวนก็พบชบาแก้วหลุดโขลง อยู่ตามลำพังในป่า ห่างจากจุดปล่อยประมาณ 1 กิโลเมตร จึงต้องนำตัวกลับมาดูแลอีกครั้ง

วันนี้ (21 ก.ย.2562) ดร.ศุภกิจ วินิตพรสวรรค์ หัวหน้าสถานีวิจัยสัตว์ป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช นักวิจัยพฤติกรรมช้างป่า ให้ข้อมูลกับไทยพีบีเอสออนไลน์ว่า การที่ลูกช้างหรือสมาชิกช้างอยู่เพียงตัวเดียวในป่า อาจเป็นเพราะถูกขับออกจากฝูง หรือถูกทิ้ง เกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ เช่น ความผิดปกติ หรือความไม่สมบูรณ์ของสมาชิกช้างที่ทำให้ถูกขับออกจากฝูง

เพราะช้างป่าเป็นสัตว์ที่ต้องเคลื่อนที่หากินอยู่ตลอด โขลงช้างจึงต้องรักษาพันธุกรรมที่ดีไว้ และเลือกทิ้งช้างที่มีความผิดปกติหรือไม่สมบูรณ์ โดยไม่รอ เพื่อความอยู่รอดของสมาชิกช้างตัวอื่นๆ กรณนี้ถือเป็นการคัดเลือกโดยธรรมชาติ

โขลงช้างสามารถรับรู้ได้ว่าตัวไหนพันธุกรรมผิดปกติ ไม่สมบูรณ์ เขาจะทิ้ง ไม่รอ
ภาพ:กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช

ภาพ:กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช

 

ส่วนกรณีของลูกช้างป่าชบาแก้ว คาดว่าไม่ได้ถูกคัดเลือกตามธรรมชาติตั้งแต่แรก เนื่องจากลูกช้างพลัดหลงโขลงเพราะอุบัติเหตุตกบ่อเกรอะ และได้รับการช่วยเหลือจากคนมาตลอด 6 เดือน ถือเป็นระยะเวลาที่นานมาก จนอาจทำให้ลูกช้างเกิดความคุ้นชินกับคนมากกว่าการอยู่ในป่า จึงมีความเป็นไปได้ว่าลูกช้างอาจจะเลือกเอง ไม่ใช่การคัดเลือกตามธรรมชาติ แต่ขณะเดียวกันเรื่องสุขภาพภายในของลูกช้างที่เราไม่รู้ ก็อาจเป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้โขลงช้างไม่รอชบาแก้ว

ลูกช้างตัวนี้ประสบการณ์ในป่ามีไม่มาก พลัดหลงมาอยู่กับคน 6 เดือน ถือว่านานมาก ก็อาจเป็นไปได้ว่าเขาจะเลือกเอง

รอฟื้นสัญชาตญาณป่า

ดร.ศุภกิจ กล่าวอีกว่า ลูกช้างออกจากป่ามาเป็นเวลานาน จึงต้องใช้ระยะเวลาพอสมควรในการทำให้ชบาแก้วกลับมามีสัญชาตญาณป่า ขณะเดียวกันก็ต้องลดความเป็นสังคมของคนลงไปเรื่อยๆ แต่ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับลูกช้างและเงื่อนไขเวลา

ภาพ : ดร.สุชาติ โภชฌงค์

ภาพ : ดร.สุชาติ โภชฌงค์

 

ส่วนการจะทำให้ลูกช้างกลับมามีสัญชาตญาณป่านั้น ตามหลักการแล้ว ในช่วงแรกจะต้องให้ลูกช้างอยู่ในพื้นที่ที่จำกัดและต้องเป็นพื้นที่ที่จะปล่อยคืนป่า เพื่อทำให้ชินกับสภาพธรรมชาติ โดยให้อาหารตามปกติ

จากนั้นจะต้องลดปริมาณอาหารที่คนให้ และต้องเปลี่ยนวิธีการให้อาหารด้วย คนจะต้องเริ่มถอยห่าง ขณะเดียวกันก็ต้องขยายอาณาเขตพื้นที่หากินให้กับลูกช้าง เพื่อให้ใช้ชีวิตและหาอาหารเอง

ดร.ศุภกิจ กล่าวทิ้งท้ายว่า ทั้งหมดนี้อาจต้องใช้เวลานานพอสมควร เพื่อปรับสภาพและเป็นการเตรียมความพร้อมให้กับลูกช้าง เพื่อให้สามารถกลับไปดำรงชีวิตในป่าได้

 

อ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง

พบลูกช้างป่า "ชบาแก้ว" หลุดโขลง-ร้องหิวนม

ภารกิจสำเร็จ! ส่งลูกช้างป่า "ชบาแก้ว" กลับเข้าโขลง

 

กลับขึ้นด้านบน