“ค่าความเค็ม” กระทบ “หนองไทร” อ.ด่านขุนทด จ.นครราชสีมา

“ค่าความเค็ม” กระทบ “หนองไทร” อ.ด่านขุนทด จ.นครราชสีมา

“ค่าความเค็ม” กระทบ “หนองไทร” อ.ด่านขุนทด จ.นครราชสีมา

รูปข่าว : “ค่าความเค็ม” กระทบ “หนองไทร” อ.ด่านขุนทด จ.นครราชสีมา

สภาพที่ดินรกร้าง ผิวดินถูกปกคลุมไปด้วยคราบสีน้ำตาลคล้ายสนิม ใน ต.หนองไทร อ.ด่านขุนทด จ.นครราชสีมา แทบจะไม่เหลือร่องรอยที่บ่งบอกว่า หลายปีก่อนพื้นที่บริเวณนี้เคยทำการเกษตรได้ จากสภาพดินที่ยังพอมีน้ำขัง อธิบายได้ว่าปัญหานี้ไม่ได้เกิดจากความแห้งแล้ง

ชาวบ้านอ้างว่า ความเปลี่ยนแปลงนี้ เกิดขึ้นกับพื้นที่ทำกินรอบ ๆ เหมืองแร่โปแตช รวมถึงแหล่งน้ำสาธารณะที่เคยใช้น้ำทำประปาหมู่บ้าน ทุกวันนี้ต้องดึงน้ำจากนอกพื้นที่ ระยะทางหลายกิโลเมตรมาใช้แทน “อิทธิพลความเค็ม” ยังส่งผลให้กำแพงบ้านหลายหลังถูกกัดกร่อน

ปี 2558 บริษัทเอกชนรายหนึ่ง ได้ประทานบัตรทำเหมืองเเร่โปแตซ เเละเริ่มดำเนินการ

ปี 2562 ชาวบ้านรวมตัวกันร้องเรียน ให้ตรวจสอบการรั่วไหลของน้ำที่มีค่าความเค็ม โดยเฉพาะบริเวณนาข้าวตรงข้ามเหมือง ที่พบค่าความเค็มเพิ่มขึ้นสูงมาก ทำให้ไม่สามารถปลูกข้าวได้ และพืชในพื้นที่ค่อยๆ ทยอยตายลงไป ดินมีสภาพเสื่อมโทรม

 

ปี 2563 บริษัทเเจ้งว่า หยุดดำเนินการชั่วคราวจากอุบัติเหตุน้ำท่วมในอุโมงค์เหมืองเเร่ใต้ดิน แต่ผ่านมา2 ปี ค่าความเค็มในดินบริเวณนี้ก็ยังคงสูง พืชไม่สามารถเติบโตได้

ผ่านมา 3 ปี ยังไม่มีบทสรุปแหล่งกำเนิดค่าความเค็มปริศนา ล่าสุดข้อมูลจากการลงพื้นที่เก็บตัวอย่างน้ำ ของสำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคที่ 11 เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม 2565 พบว่า

(1) จุดที่น้ำรั่วซึมในบริเวณวัดหนองไทร ติดกับขอบบ่อพักน้ำของเหมืองมีค่าความเค็มอยู่ที่ 46.4 กรัมต่อลิตร ค่าความนำไฟฟ้า 67,200 ไมโครซีเมนส์ต่อเซนติเมตร ค่าของแข็งละลายในน้ำทั้งหมด 43,600 มิลลิกรัมต่อลิตร

(2) น้ำในบ่อของวัดหนองไทร มีค่าความเค็มอยู่ที่ 29.3 กรัมต่อลิตร ค่าความนำไฟฟ้า 44,800 ไมโครซีเมนส์ต่อเซนติเมตร ค่าของแข็งละลายในน้ำทั้งหมด 29,100 มิลลิกรัมต่อลิตร

(3) บริเวณน้ำหลากในที่นาประชาชนก่อนไหลลงห้วยลำหลอด ที่อยู่ห่างจากเหมืองประมาณ 1.5 กิโลเมตร (วัดจากขอบบ่อพักน้ำของเหมืองที่ติดกับวัดหนองไทร) ใกล้ๆ กับบ้านดอนแต้ว ต.หนองไทร มีค่าความเค็มอยู่ที่ 1.8 กรัมต่อลิตร ค่าความนำไฟฟ้า 3,470 ไมโครซีเมนส์ต่อเซนติเมตร ค่าของแข็งละลายในน้ำทั้งหมด 2,250 มิลลิกรัมต่อลิตร

(4) น้ำในห้วยลำหลอด หรือห้วยลำมะหลอด บริเวณท้ายน้ำที่อยู่ห่างจากเหมืองประมาณ 1.5 กิโลเมตร (วัดจากขอบบ่อพักน้ำของเหมืองที่ติดกับวัดหนองไทร) ใกล้ๆ กับบ้านดอนแต้ว ต.หนองไทร มีค่าความเค็มอยู่ที่ 1.4 กรัมต่อลิตร ค่าความนำไฟฟ้า 2,660 ไมโครซีเมนส์ต่อเซนติเมตร ค่าของแข็งละลายในน้ำทั้งหมด 1,733 มิลลิกรัมต่อลิตร

 

ข้อมูลจากกรมควบคุมมลพิษระบุว่า ปกติแหล่งน้ำจะเริ่มมีรสเค็มที่ระดับความเค็มประมาณ 0.5 ppt ซึ่งเริ่มไม่เหมาะจะนำมาใช้เพื่อการประปา ขณะที่ความเค็มประมาณ 1 ppt ไม่เหมาะจะนำมาใช้เพื่อการชลประทาน นอกจากนี้ ค่าความเค็มมีค่าเกินกว่า 7 ppt จะไม่เหมาะต่อการเพาะเลี้ยงและการดำรงชีวิตของสัตว์น้ำจืด

กลับขึ้นด้านบน